Czym jest karta przekazania odpadów
Karta przekazania odpadów, w skrócie KPO, to dokument ewidencji odpadów przewidziany w ustawie o odpadach z 14 grudnia 2012 r. Od 1 stycznia 2020 r. ewidencję prowadzi się elektronicznie w BDO, więc karta nie jest już papierowym formularzem z podpisami, tylko rekordem w systemie, który każda ze stron widzi i potwierdza na swoim koncie.
Karta dokumentuje, że konkretna masa odpadu o konkretnym kodzie przeszła od jednego posiadacza do drugiego. Po potwierdzeniu przez odbiorcę dane trafiają do kart ewidencji odpadów obu stron, a na koniec roku do rocznego sprawozdania. Dla odpadów komunalnych odbieranych z nieruchomości istnieje osobny dokument, karta przekazania odpadów komunalnych, ale ten poradnik dotyczy zwykłej KPO.
Ogólny przegląd obowiązku znajdziesz na stronie karta przekazania odpadów.
Kto wystawia kartę, a kto ją potwierdza
-
Przekazujący, czyli posiadacz odpadu, który go oddaje. Tworzy kartę, zatwierdza ją i generuje potwierdzenie, które towarzyszy transportowi.
-
Przejmujący, czyli odbiorca. Potwierdza przejęcie odpadu i wpisuje masę przyjętą po zważeniu albo odrzuca kartę z uzasadnieniem.
-
Transportujący, czyli podmiot, który przewozi odpad. Potwierdza wykonanie transportu.
Jedna firma może pełnić dwie role naraz. Jeśli odbiorca przyjeżdża po odpad własnym pojazdem, jest jednocześnie przejmującym i transportującym. Jeśli dowozisz odpad na plac odbiorcy sam, Ty jesteś przekazującym i transportującym.
Kartę wystawia firma. Osoba prywatna, która nie prowadzi działalności i sprzedaje złom z domu albo garażu, nie wystawia KPO. Przy odbiorze okazuje dokument tożsamości, a skup ujmuje przyjęty złom w swojej ewidencji.
Jakie dane wpisać w karcie
Zanim otworzysz formularz, zbierz komplet informacji. Brak jednej z nich zatrzymuje kartę na etapie planowania.
-
Numer rejestrowy BDO przekazującego i miejsce prowadzenia działalności, z którego odpad wyjeżdża.
-
Numer rejestrowy BDO przejmującego i miejsce, do którego odpad trafia.
-
Numer rejestrowy BDO transportującego.
-
Kod odpadu z katalogu odpadów, np. 17 04 05 dla żelaza i stali albo 15 01 01 dla opakowań z papieru i tektury.
-
Masę odpadu w tonach (Mg), na etapie planowania szacunkową.
-
Planowaną datę i godzinę rozpoczęcia transportu.
-
Numer rejestracyjny pojazdu, który przewiezie odpad.
Szczególną uwagę zwróć na kod. Ten sam materiał może mieć różne kody zależnie od źródła. Złom stalowy z rozbiórki to zwykle 17 04 05, wióry z toczenia stali to 12 01 01, a metalowe opakowania to 15 01 04. Kod na karcie powinien zgadzać się z kodem w Twojej karcie ewidencji odpadu.
Obieg karty krok po kroku
-
Planowana karta. Przekazujący tworzy kartę i może ją jeszcze dowolnie zmieniać albo usunąć. Nikt poza nim jej nie widzi.
-
Zatwierdzona. Po zatwierdzeniu kartę widzą przejmujący i transportujący. Od tej chwili zmiany wymagają wycofania albo korekty.
-
Potwierdzenie wygenerowane. Przekazujący generuje potwierdzenie przed rozpoczęciem transportu. Kierowca ma przy sobie wydruk tego potwierdzenia albo jego wersję elektroniczną.
-
Potwierdzenie przejęcia. Przejmujący po przyjęciu i zważeniu odpadu potwierdza przejęcie i wpisuje masę faktycznie przyjętą.
-
Potwierdzenie transportu. Transportujący potwierdza, że przewóz się odbył. Dopiero wtedy obieg karty jest zamknięty.
Jeśli przejmujący stwierdzi, że dane na karcie nie zgadzają się z tym, co przyjechało, np. kod jest inny albo masa wyraźnie się różni, może kartę odrzucić z uzasadnieniem. Przekazujący dostaje wtedy informację i przygotowuje korektę.
Gdy masa na wadze różni się od planowanej
Na etapie planowania masa jest szacunkiem, bo rzadko kto waży kontener przed załadunkiem. Rozstrzygające jest ważenie u odbiorcy na legalizowanej wadze. Przejmujący wpisuje masę z ważenia przy potwierdzeniu przejęcia i to ta wartość trafia do ewidencji.
Małe różnice są normalne. Duże powinny mieć wyjaśnienie: zawilgocony materiał, pozostałości płynów, zanieczyszczenia albo pomyłka w szacunku. Jeśli różnica wynika z błędnego kodu albo z tego, że część partii to inny odpad, właściwa droga to odrzucenie karty i korekta, a nie przemilczenie problemu.
Dobrym nawykiem jest zachowanie kwitu wagowego razem z numerem karty. Przy wyjaśnieniach z urzędem albo przy sporze o rozliczenie to najprostszy dowód.
Sprawdź odbiorcę, zanim wystawisz kartę
Wystawienie karty nie zwalnia z obowiązku sprawdzenia, komu oddajesz odpad. Posiadacz odpadu powinien przekazać go podmiotowi, który ma wpis w BDO i zezwolenie obejmujące zbieranie albo przetwarzanie odpadu o tym kodzie. Przekazanie podmiotowi bez uprawnień oznacza, że odpowiedzialność za dalsze losy odpadu nie przechodzi na niego i zostaje przy Tobie.
W praktyce trzeba sprawdzić numer rejestrowy w publicznej wyszukiwarce rejestru BDO i zakres wpisu. Na giełdzie Recykluj robimy to przed pierwszą ofertą każdego odbiorcy i sprawdzamy, czy jego wpis obejmuje kod odpadu z danej partii. Opis tej procedury jest na stronie weryfikacja odbiorców BDO.
Szczególnie ostrożnie podchodź do odpadów niebezpiecznych. Akumulatory ołowiowe mają kod 16 06 01* i mogą trafić tylko do odbiorcy uprawnionego do tego kodu. Więcej o nich piszemy na stronie skup akumulatorów.
Jak wygląda odbiór partii z kartą w praktyce
Weźmy typową sytuację: zakład ma kontener złomu stalowego i umawia odbiór z odbiorcą, który przyjeżdża własnym pojazdem. Dzień wcześniej odbiorca podaje numer rejestracyjny auta i godzinę przyjazdu. Pracownik zakładu tworzy w BDO planowaną kartę z kodem 17 04 05 albo 12 01 01, zależnie od źródła złomu, szacunkową masą, numerem rejestrowym odbiorcy jako przejmującego i transportującego oraz planowaną datą transportu, a potem ją zatwierdza.
Gdy auto jest załadowane, zakład generuje potwierdzenie i kierowca wyjeżdża. Na placu odbiorcy partia jest ważona, a odbiorca potwierdza przejęcie z masą z wagi i potwierdza transport. Zakład widzi w BDO zamkniętą kartę, a masa przyjęta trafia do jego karty ewidencji odpadu. Całość zajmuje kilka minut pracy po stronie zakładu, pod warunkiem że wszystkie dane są pod ręką przed przyjazdem auta.
Kto w firmie może wystawiać karty
Konto firmy w BDO może mieć kilku użytkowników z nadanymi uprawnieniami. Dobrze, żeby karty tworzyła osoba, która jest na miejscu przy załadunku, np. magazynier albo kierownik zmiany, a nie wyłącznie biuro w siedzibie. Dzięki temu potwierdzenie powstaje we właściwym momencie, a nie po fakcie. Jednocześnie warto, żeby jedna osoba raz w miesiącu przeglądała wszystkie karty i sprawdzała, czy żadna nie została bez potwierdzenia odbiorcy.
Najczęstsze błędy przy karcie przekazania
-
Transport rusza, zanim przekazujący wygeneruje potwierdzenie.
-
Kod odpadu na karcie inny niż w karcie ewidencji tego samego odpadu.
-
Masa wpisana w kilogramach zamiast w tonach.
-
Wybrane złe miejsce prowadzenia działalności przekazującego albo przejmującego.
-
Odbiorca bez wpisu obejmującego dany kod odpadu.
-
Karty zatwierdzone, ale nigdy niezamknięte, bo nikt nie sprawdził, czy odbiorca i przewoźnik je potwierdzili.
Ostatni błąd wychodzi najczęściej przy rocznym sprawozdaniu. Jak się do niego przygotować, opisujemy w poradniku sprawozdanie BDO krok po kroku.
Jak giełda pomaga przy karcie
Przy każdej partii wystawionej na Recykluj zapisujemy kod odpadu, masę, miejsce odbioru i numer rejestrowy BDO wybranego odbiorcy. Gdy wybierasz ofertę, masz w jednym miejscu wszystkie dane potrzebne do utworzenia karty w BDO, a odbiorca zna kod i masę jeszcze przed przyjazdem. Po odbiorze historia partii zostaje przy Twoim koncie, co ułatwia porównanie z ewidencją na koniec roku.
Podsumowanie
Kartę przekazania odpadu w BDO tworzy przekazujący, a zamykają ją potwierdzenia przejmującego i transportującego. Kluczowe są poprawny kod odpadu, masa w tonach, numery rejestrowe wszystkich stron i potwierdzenie wygenerowane przed transportem. Sprawdzony odbiorca z właściwym wpisem i komplet danych przy partii sprawiają, że karta przechodzi przez system bez poprawek.