Recykling w firmie, od segregacji do sprzedaży surowców

Zanim kupisz pojemniki, przez dwa albo trzy tygodnie zapisuj, jakie odpady powstają, gdzie i w jakich ilościach. Przejdź po biurze, magazynie, hali i placu. Taki spis zwykle zaskakuje: okazuje się, że połowę kontenera zmieszanego stanowi tektura z dostaw, a w kącie hali od miesięcy leżą stare palety i kable po remoncie.

Dla każdej pozycji zanotuj rodzaj materiału, miejsce powstawania, przybliżoną masę w miesiącu i to, co się z nią teraz dzieje. Z tej listy powstanie plan segregacji i lista frakcji, które warto sprzedawać.

W firmie powstają dwa rodzaje odpadów i każdy podlega innym zasadom. Odpady podobne do domowych, czyli te z kuchni, łazienek i zwykłej pracy biurowej, to odpady komunalne. Firma segreguje je według zasad obowiązujących w gminie, najczęściej na papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady i odpady zmieszane, i oddaje w ramach systemu gminnego albo na podstawie umowy z firmą odbierającą, zależnie od przyjętych w gminie rozwiązań.

Odpady powstające w związku z prowadzoną działalnością, czyli opakowania z dostaw surowców, wióry, ścinki, zużyte części, odpady z remontów, to odpady, dla których firma jest wytwórcą. Dla nich obowiązuje ewidencja w BDO, karta przekazania przy każdym oddaniu i roczne sprawozdanie, o ile firma nie mieści się w zwolnieniach z ewidencji. Opakowania z tektury ewidencjonuje się zwykle pod kodem 15 01 01, opakowania z tworzyw pod 15 01 02, a palety drewniane pod 15 01 03.

Nie każdy odpad da się sprzedać, ale lista tych, które się da, jest dłuższa, niż się wydaje. Poniżej orientacyjne stawki, które pokazujemy w wycenie. Ostateczną cenę zawsze podaje odbiorca.

Tektura i folia z dostaw to zwykle największe objętościowo frakcje w magazynie. Sprasowane w bele i czyste mają odbiorców, którzy płacą za nie i odbierają je regularnie. Więcej o wymaganiach skupów piszemy na stronach odbiór makulatury i skup plastiku.

Palety w dobrym stanie to często najłatwiejszy przychód, bo odbiorcy kupują je na sztuki. Uszkodzone też mają wartość, choć niższą. Szczegóły na stronie skup palet.

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oddajesz wyłącznie podmiotowi uprawnionemu do zbierania elektroodpadów. Przed oddaniem komputerów i nośników zadbaj o trwałe usunięcie danych. Więcej na stronie odbiór elektrośmieci.

• Pojemniki stoją tam, gdzie odpad powstaje, a nie w jednym miejscu na końcu hali.

• Każdy pojemnik ma czytelny opis materiału, a przy odpadach z działalności także kod odpadu.

• Kolor i opis pojemników są takie same we wszystkich budynkach i zakładach.

• Tekturę składasz albo prasujesz, a folię zbierasz osobno od tektury i bez taśm, jeśli to możliwe.

• Odpady niebezpieczne, np. akumulatory, zużyte oleje czy świetlówki, mają osobne, oznaczone miejsce.

• Jedna osoba w zakładzie odpowiada za stan pojemników, zgłaszanie odbiorów i dokumenty.

Najczęstszy powód, dla którego segregacja w firmie się nie udaje, to brak informacji zwrotnej. Pokaż pracownikom raz na kwartał, ile surowca przekazano i ile to przyniosło albo zaoszczędziło. Liczby przekonują lepiej niż regulamin.

Firma, która wytwarza odpady inne niż komunalne i nie korzysta ze zwolnienia, powinna mieć wpis w rejestrze BDO, prowadzić ewidencję odpadów, wystawiać karty przekazania przy każdym oddaniu odpadu i do 15 marca złożyć sprawozdanie za poprzedni rok. Odpady przekazuje się wyłącznie podmiotom, które mają wpis w BDO i uprawnienia obejmujące dany kod.

Te obowiązki rosną razem z liczbą frakcji i lokalizacji, dlatego od początku warto prowadzić jeden rejestr przekazań. Przy każdym odbiorze zapisuj kod, masę z wagi, odbiorcę, datę i numer karty. Gdy firma ma kilka zakładów, rejestr powinien obejmować je wszystkie. Jak wygląda kompleksowy odbiór dla firm, opisujemy na stronie odbiór odpadów.

Bez liczb trudno ocenić, czy zmiany działają. Wystarczy kilka prostych wskaźników liczonych raz w miesiącu albo kwartale, najlepiej osobno dla każdego zakładu.

• Masa odpadów zmieszanych w porównaniu z okresem sprzed zmian.

• Masa każdej frakcji przekazanej do recyklingu, z kart przekazania odpadów.

• Przychód ze sprzedaży surowców i koszt odbioru odpadów, które nie mają wartości.

• Liczba odbiorów i to, czy odbywały się zgodnie z harmonogramem.

Te same dane przydadzą się w rocznym sprawozdaniu w BDO i w odpowiedziach na pytania kontrahentów o gospodarkę odpadami. Jeśli masa odpadów zmieszanych nie spada, wróć do spisu z początku i sprawdź, która frakcja nadal do nich trafia.

Wiele firm ma jedną umowę na wywóz wszystkiego i nie wie, ile mogłoby dostać za poszczególne frakcje. Rozdzielenie ich i zebranie kilku ofert na każdą z nich to najszybszy sposób na obniżenie kosztów. Porównuj stawkę razem z transportem, terminem odbioru i warunkami płatności, a przy regularnych ilościach ustal harmonogram odbiorów na dłuższy okres.

Na giełdzie Recykluj wystawiasz partię bez opłat, a odbiorcy z regionu przysyłają oferty z ceną za kilogram, terminem i sposobem odbioru. Każdy z nich ma sprawdzony wpis w BDO, a dane do karty przekazania zostają przy partii. Zakłady z kilkoma lokalizacjami korzystają z planu Firma, który łączy harmonogram cyklicznych odbiorów, przetarg na odbiór z porównaniem ofert i rejestr przekazań z przypomnieniami o sprawozdaniu.

Recykling w firmie zaczyna się od spisu odpadów, a nie od zakupu pojemników. Oddziel odpady komunalne od odpadów z działalności, posortuj frakcje, które mają wartość, prowadź ewidencję i karty w BDO, a surowce sprzedawaj odbiorcom ze sprawdzonymi uprawnieniami, porównując kilka ofert. Taki porządek obniża koszty odpadów i ułatwia roczne sprawozdanie.